Πέμπτη, 19 Ιουλίου 2012

Η εθελοντική βλακεία


Κάποιοι προσέρχονται στη βλακεία εθελοντικώς. Είναι φορές που ένας νοήμων άνθρωπος, προκειμένου να επιβιώσει ή να μην μπλέξει σε μπελάδες, προτιμά να παραστήσει τον χαζό· κάνει πως δεν κατάλαβε, «την κάνει γαργάρα», «κάνει το κορόιδο», «κάνει την πάπια» («ποιεί την νήσσαν»), «κάνει τον κινέζο» και τον «ψόφιο κοριό».

Στις δυτικές κοινωνίες πρωταθλητές αυτής της κουτοπονηρίας είναι ο καχύποπτος χωρικός και ο κρυψίνους πολιτικός· ο πρώτος δεν ανοίγεται ποτέ σε ξένους, ποτέ δεν «είδε», ποτέ δεν «ξέρει», ποτέ δεν «άκουσε», και ο δεύτερος ποτέ δεν απαντάει ευθέως, άλλα τον ρωτάνε και άλλα αντ’ άλλων τσαμπουνάει.

Στις σχέσεις συμφέροντος και εξάρτησης η τακτική είναι ανάλογη: ποιος στρατιώτης έχει λόγο μπρος στον αξιωματικό, υπάλληλος στον διευθυντή, φοιτητής στον καθηγητή, πωλητής στον πελάτη· μούγκα και το σιχτίρισμα βουβό. Πόσοι οδηγοί, σωματοφύλακες, γραμματείς και βοηθοί επιφανών είναι όχι μόνο πιο έξυπνοι από το αφεντικό τους, αλλά επιπλέον έχουν την πρόνοια να μην το δείχνουν.

Στα χρόνια της γυναικεία καταπίεσης, οι γυναίκες μηχανεύονταν χίλιους δύο τρόπους  για να φέρουν βόλτα τον σατράπη σύζυγο. Η βασική συνταγή ήταν έτοιμη από τις παλαιότερες: «κάνε τον βλάκα», «άσ’ τον να λέει», «μην απαντάς», «θα πει θα πει, θα του περάσει», «θα σκούξει και θα σκάσει». Τα καθημερινά τερτίπια συμβίωσης ήταν στο ίδιο μοτίβο: όταν χυνόταν λίγος καφές στο πιατάκι του τύραννου αναφωνούσαν αμέσως «λεφτά» για να γλυτώσουν την αγριάδα, ενώ για το κρασί που χύθηκε από το ποτήρι «γούρι γούρι», επίσης για να διασώσουν την καλή διάθεση του τραπεζιού ή να αποφύγουν τα ντράβαλα έφταιγαν δεν έφταιγαν. Για να ζητήσουν κάτι έπρεπε να τον πιάσουν «στις καλές του» ή «στο κρεβάτι». Και πάντα να του υποβάλουν την ιδέα πλαγίως, έτσι που να νομίζει ότι είναι δική του: «ό,τι πεις εσύ», «εσύ ξέρεις», «εσύ είσαι ο άνδρας του σπιτιού», αυτά είχαν κάτω από τη γλώσσα τους… Έτσι προωθούσαν τις υποθέσεις του σπιτιού και κρατούσαν τη ρότα της οικογένειας.


(ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΤΟΠΟΣ, 2008, σελ. 57-58)

4 σχόλια:

  1. Αυτό το σχόλιο αφαιρέθηκε από τον συντάκτη.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Αγαπητέ κ. Διαχειριστά
    εμπεριστατωμένα τα περί βλακείας κι η αναφορά σε σημαντικούς συγγραφείς όπως ο Καρζής κι ο Χαριτόπουλος, όμως θα μου επιτρέψετε να παρατηρήσω ότι κατά τη ταπεινή μου γνώμη εκείνος που αποτελεί βάση στα περί βλακείας, στους νεώτερους χρόνους, είναι ο Λεμπέσης κι η φιλοσοφική του πραγματεία ΄΄Η κοινωνική σημασία των βλακών εν τω συγχρόνω βίω΄΄. Μια που έχω ασχοληθεί κι εγώ με το θέμα σας παραπέμπω στην σχετική ανάρτηση μου, μια που αυτή είναι σχολιασμοί πάνω στη πραγματεία του Λεμπέση και εξ αυτού του λόγου διαφορετική
    Με χαιρετισμούς και εκτίμηση
    Δημήτρης Αρβανίτης

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. Αγαπητέ κ. Αρβανίτη

    Σας ευχαριστώ κατ' αρχήν τα καλά σας σχόλια και συγχαρτήρια για το blog σας. Όσον αφορά τον Λεμπέση προσεχώς θα δημοσιεύσω τμήματα από την πολύ καλή πραγματεία του. Επίσης θα είθελα να διευκρινίσω τα εξής:

    η σειρά των κειμένων και των συγγραφέων δεν έχει να κάνει με την "αξία" τους,
    δημοσιεύω, χωρίς προσωπικά μου σχόλια, τμήματα από κείμενα και video που "σημαίνουν κάτι για μένα"

    Με εκτίμηση
    Δημήτρης Γιατράκης

    ΑπάντησηΔιαγραφή